Trần Ngọc Toản, TS Địa vật lý, Nguyên Vụ Phó Vụ TCCB Tổng Cục Dầu Khí, Nguyên Viện trưởng Viện Dầu Khí VN.
KỶ NIỆM QUỐC KHÁNH, NHỚ HÒA – KHƯƠNG
Năm nớ em lên 8 tuổi Cũng ngày 2 tháng 9 ri đây Người rung rinh như cả một rừng cây Từ các ngã đổ xô về Cẩm Toại Ánh nắng chiếu bao lá cờ đỏ chói Và tràn lan biểu ngữ sáng cả trời Sức sống trào lên dào dạt sóng đời Lòng nô nức đón mừng ngày Quốc Khánh Rồi những sáng giọt sương còn lóng lánh Bao trai làng mang quần áo ra đi Vắt cơm khoai đèo gói muối tí ti Hồ hởi xung phong nhập đoàn quân Giải phóng Đội thiếu nhi cả ngày như chong chóng Chạy tung tăng ca hát dậy vang trời Nông dân nghèo bớt số phận chơi vơi Có miếng đất Chính phủ chia cày cấy Em không nhớ Tây tấn công ngày mấy Phá tan hoang xơ xác cả làng em Vườn chuối xanh lửa giặc đốt cháy xèm Xác người chết ngổn ngang trên khắp ngã Nghĩa địa thêm mỗi ngày vài ngôi mả Đồng ruộng xưa càng vắng bóng người làm Lòng người dân chồng chất mối hờn căm “Thà chết hết không làm trâu ngựa nữa!”. Trong gian khổ Đảng vẫn kề bên cửa Đưa dân làng vùng dậy tựa triều dâng. Gái như trai gia nhập đội dân quân Dùng giáo mác chống cùng quân xâm lược. Đói, dốt, tây - ba kẻ thù đứng trước Nhưng người dân lao động có sợ chi. Ruộng hoang vu nay hóa lúa xanh rì Sườn núi trọc cũng biến thành nương sắn. Tối, thôn xóm vang lời ca chiến thắng Và gái trai già trẻ học vang trường Tây về làng thây chúng nát như tương Trên mũi giáo, hầm chông đoàn du kích Thời gian qua ai đâu còn có biết Gian khổ này qua, rồi thắng lợi khác lại qua Toàn dân làng tin tưởng ở Đảng ta Tin ở Bác, ngày hòa bình sẽ tới Tin kháng chiến trường kỳ thì thắng lợi Làng rộn ràng trong không khí thi đua.
An toàn khu – Việt Bắc, ngày 2/09/1953
Ngày 2/09/1953 trong buổi mit tinh kỷ niệm Quốc khánh ở Tổng Cục Chính trị - Bộ Quốc phòng, trong an toàn khu Việt Bắc, do Đại tướng Nguyễn Chí Thanh chủ trì, tôi là người nhỏ nhất trong đoàn chiến sĩ thi đua liên khu 5, được chỉ định phát biểu ý kiến. Tôi rất xúc động và đọc bài này thay cho nội dung phát biểu và được Đại tướng Nguyễn Chí Thanh ôm hôn, thưởng một quả chuối. Để giữ tính lịch sử nên có một số câu còn lủng củng tôi vẫn giữ nguyên không sửa chữa
***
TRỞ LẠI QUÊ HƯƠNG NGÀY CHIẾN THẮNG
Thực rồi mà tưởng như mơ Quê hương trăm đợi ngàn chờ là đây Rợp trời hồng thắm cờ bay Niềm vui đại thắng ngất ngây tâm hồn Đường quê chân bước bồn chồn Nghe từng hạt bụi vẫn còn đau thương Tan hoang đồn bót ven đường Mà mùi tội ác còn vương khắp trời Xóm thôn hoang lạnh cả người Tiếng chim cũng vắng, búp chồi cũng thưa Xác xơ đồi trọc gió lùa Dòng sông khô cạn bốn mùa cát phơi Kẻ thù để vết khắp nơi Vòm cây, nội cỏ, trên người, trong tim… Chọc trời núi Chúa uy nghiêm Hiên ngang dáng đứng quê mình là đây Lớp cha ngã, lớp con thay Ngọn cờ cách mạng một giây không rời Trải bao dâu bể đổi đời Càng đau thương lắm, càng ngời hào quang Còn đây âm điệu hò khoan Thủy chung vàng đá, chứa chan ân tình Còn đây những mẹ quang vinh Nuôi con, đánh giặc, kiên trinh tuyệt vời Còn đây cả một lớp người Qua bao địa ngục tiếng cười vẫn vang Còn đây Nước Mặn, Trung Man Thắm tươi mảnh đất huy hoàng chiến công. “Còn người, còn núi, còn sông…” Câu thơ Bác dậy ánh hồng ngày mai. Bổng nghe trong gió tiếng ai Ngọt như tiếng gọi của hai chị mình Và kia Nà Nỗ, Bến Đình Bước chân thơ ấu in hình còn đây Bỗng dưng nước mắt dâng đầy Xóa bao cay đắng những ngày cách chia…
Hòa Nhơn Thôn, 1975 – TNT
***
ĐỌC THƠ NGUYỄN TRÃI
(“Hoa thì hay héo, cỏ thường tươi” - Quốc âm thi tập - bài 120)
Trắng đêm thức với Vũng Tàu Đọc thơ Nguyễn Trãi mà đau cả lòng! Con người vĩ đại vô song Mà đời ngang trái, bất công, phũ phàng “Cỏ tươi, hoa lại hay tàn…” Phải chăng quy luật trần gian bao đời? Quả tim mẩn thế, ưu thời Phải chăng là bẫy giết người trung trinh? Câu thơ nghiền ngẫm một mình Mái đầu thêm bạc, tâm tình ngổn ngang...
8/1984 – TNT
***
ĐẤT MẸ
Thân tặng anh Hãn với những tình cảm đặc biệt nhất, Toản - Thục
Trên những nẻo đường cách mạng Tôi đi già nửa cuộc đời Xa xăm một góc đất trời Mãi thôi thúc gửi lòng về quê nội. Mảnh đất Quảng Nam nghèo nàn, cằn cỗi Tổ quốc giành làm vạch nối Bắc - Nam. Nếu miền Trung - chiếc đòn gánh non sông Thì đất Quảng - nơi tựa vai tráng sĩ Kiêu hãnh sau lưng - Trường sơn hùng vĩ Trước mặt nhìn bát ngát Thái bình dương Văn minh Chàm cổ kính trải phong sương Văn minh Việt cùng Huyền Trân tiếp nối. Trước mọi kẻ thù chưa hề quỳ gối Mảnh đất hãi hùng bọn giặc cả trong mơ Mảnh đất thân thương đẹp như một bài thơ Rung động con tim những tâm tình cao cả.
Tôi yêu sao những dòng sông Cần mẫn, thông minh lách từng kẽ đá Năm tháng chắt chiu từng hạt phù sa Cho xanh ngô, mượt lúa, óng tơ tằm Nguồn Ô Gia ngọt lịm vị loòng boong Tiên Phước, Trà My thơm lừng hương quế. Chè Phú Thượng, Tiên Lâm chọn gì trong đất mẹ Mà hương vị đậm đà, sâu lắng tiếng hò khoan?
Một dải Nông Sơn đen nhánh những đồi than, Quặng phóng xạ chờ bước sang thế kỷ Dầu khí biển Đông cùng bạc vàng, đá quý Từ Bồng Miêu - Bạch Mã nắm tay nhau Và bao tài nguyên đa dạng, muôn màu Hân hoan đón buổi bình minh - công nghiệp hoá. Cẩm thạch Ngũ Hành Sơn - bàn tay ai khắc tranh tiên trong đá Để ngàn năm chưa cạn những nguồn thơ. Hải Vân Quan năm tháng ngủ trong mơ Gió bấc, gió lào... đến đây đành quay gót. Bà Nà, Ngọc Linh đỉnh cao chót vót Như dáng người Cà Tu rắn rỏi trước phong ba. Cửa sông Hàn tàu nhộn nhịp vào ra Nối Tổ quốc cùng muôn phương bè bạn. Nước mắm Nam Ô tuyệt vời đặc sản Cát Xuân Thiều lóng lánh sắc pha lê Chiều Chu Lai trên bến đợi thuyền về Cá ánh bạc gọi mít non trao đổi Cù lao Chàm xôn xao đứng đợi Đàn én về xây tổ ấm nuôi con Nước miếng chim hòa lẫn với tâm hồn Vị yến sào thẳm sâu tình mẫu tử. Nghe trong gió tiếng thì thầm nhắn nhủ Tình đất liền cung thủy với Hoàng Sa Và con người, Ôi! con người quê ta Tình cảm, cần cù, thẳng ngay, gan góc. Mỗi em bé mới sinh khi cất lên tiếng khóc Đã có nàng thơ ngồi ở bên nôi Đến tuổi lớn khôn chung vai gánh cuộc đời Càng gian khổ, tâm hồn càng bay bổng.
Sữa mẹ cho ta tràn trề sức sống Chất thông minh và tình cảm bao la Lớp cháu con nay tiếp bước ông cha Đưa xứ sở lên những tầm cao mới! Tôi đem cả trái tim mình ca ngợi Mảnh đất Quảng Nam - Trung Dũng - Kiên Cường Và hôm nay sờ mái tóc pha sương Tôi càng hiểu bao nhiêu là chuyện lạ Đi theo Đảng vượt muôn trùng sóng cả Khắp bốn phương trời, vẫn yêu mãi đất chôn rau ….
10.1982 – TNT
***
CHIỀU VŨNG TÀU
Trời chiều thu nắng về Tây Vấn vương còn gửi chòm mây phớt hồng Như hoa trên sóng bềnh bồng Lá thuyền xuôi ngược mênh mông mái chèo Đoàn tàu thư thái thả neo Lãng quên khó nhọc hiểm nghèo đại dương Chân vui reo những nẻo đường Từng đôi du khách thân thương tâm tình Chon von núi lớn in hình Nghiêm trang chiến sĩ đứng canh đất trời Bóng chiều êm ái dần trôi Sương chiều nhè nhẹ buông lơi quanh bờ Vũng tàu mây nước như mơ Những giàn khoan vạch nét thơ cuối trời
Vũng Tàu, thu 1985, TNT
***
TRĂNG QUÊ
Núi Chúa xanh chuyển mình sang tím biếc Sương chiều buông ôm ấp ráng chiều xa Gió biển về dịu hẳn nắng ngày qua Bếp đỏ lửa, khói chiều vương ấm cúng Gà gáy tối truyền nhau xa vô tận Gọi sao về cùng mở hội hoa đăng Tự chân trời rạng rỡ một vầng trăng Vén mây gấm, khoan thai dời gót ngọc Dòng sông nhỏ sáng lên như giát bạc Lượn lờ trôi chìm đắm tới vô biên Tre cuối vườn, cong ngọn đứng nghiêng nghiêng Trăng treo đẹp như trái mùa thu chín Ghế chuyển ra hiên, ngọt ngào câu chuyện Chén trà đêm thêm đậm vị quê hương Bốn chục năm trời, biết mấy tang thương Máu mủ, ruột rà, tình làng, nghĩa xóm Kẻ mất người còn, buồn vui lẫn lộn Trên bàn thờ hương tỏa khói bâng khuâng Câu hò khoan xa êm ái vang ngân Trăng thêm sáng thêm thơm hương dỏ - dẻ Say ánh trăng trong du dương tiếng dế Quyện cành cam sóng sánh sắc trăng mơ Hoa lá mở lòng cho sương rắc giọt thơ Trăng đọng li ti thêm lung linh kỳ ảo Vũ trụ ngủ yên sau tháng ngày bão tố Trăng quê vàng sáng đậm lối đi xa…
***
NHA TRANG
Chiều nay ngắm biển Nha Trang Nhấp nhô dãy đảo chăng hàng mơ xa Sóng lừng vang vọng Trường Sa Bâng khuâng cảnh cũ biết là quê đâu Chiều đi, biển tím sắc màu Ngang trời mây bạc bắc cầu dở dang Cánh buồm khi hợp khi tan Xa xăm sương khói mơ màng Bồng lai Cô Tiên (*) suối tóc chảy dài Hòn Chồng (*) thơ thẩn ngắm hoài không thôi Tháp Bà (*) trầm mặc, đơn côi Tiếng chuông chiên quốc đổ hồi thu không Đất trời hòa nhập mênh mông !
20-12-1992 TNT - (*) các địa danh ở Nha Trang
***
QUẢ SẦU RIÊNG
Đầy mình gai - quả sầu riêng Tự mình bảo vệ lấy mình, tuyệt sao! Cây cao, treo trái cành cao Gom hương xứ sở gửi vào mênh mông Phải chăng thế sự bòng bong Sầu chung thêm nặng nổi lòng sầu riêng? Cái tên đầy ắp ưu phiền Mà tim vẫn giữ vẹn nguyên vàng ròng.
Năm 1996 - TNT